Jaki powinien być rozstaw wsporników pod legary tarasowe?

Co ile ustawiać wsporniki regulowane pod legarami tarasowymi? 40 cm, 50 cm, 60 cm, a może 70 cm?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań przy projektowaniu tarasu z desek na wspornikach.

Nie ma jednak jednej prawidłowej odległości dla wszystkich konstrukcji.

Rozstaw wsporników pod legarem zależy przede wszystkim od:

• materiału, z którego wykonany jest legar,
• wymiarów jego przekroju,
• przede wszystkim jego wysokości w pozycji montażowej,
• konstrukcji samego profilu,
• projektowanych obciążeń tarasu.

W praktyce w typowych tarasach przydomowych podpory pod legarami występują często w odstępach około 40–70 cm, ale dla konkretnego legara właściwa wartość może być zarówno mniejsza, jak i większa.

Co bardzo ważne, przy projektowaniu konstrukcji występują dwa różne rozstawy, które są często ze sobą mylone:

A. rozstaw wsporników wzdłuż legara – zależy przede wszystkim od wytrzymałości i sztywności legara,

B. rozstaw pomiędzy sąsiednimi legarami – wynika przede wszystkim z wymagań producenta deski tarasowej.

To dwie niezależne wartości.

Tarasy wentylowane – systemy montażowe i technologia dla profesjonalistów

1. Rozstaw wsporników wzdłuż legara

Pierwszy wymiar określa, co ile centymetrów podpieramy pojedynczy legar wspornikiem regulowanym.

Wyobraźmy sobie legar o długości 4 metrów.

Może być on podparty wspornikami:

• co 40 cm,
• co 50 cm,
• co 60 cm,
• co 70 cm,
• albo – jeżeli jego parametry konstrukcyjne na to pozwalają – jeszcze rzadziej.

Odległości tej nie powinno się jednak wybierać przypadkowo.

Legar pomiędzy dwoma wspornikami zachowuje się jak element konstrukcyjny przenoszący obciążenie. Im większa odległość pomiędzy punktami podparcia, tym większe znaczenie ma jego sztywność.

Dlatego głównym pytaniem nie powinno być:

„Jak mocny jest wspornik?”

ale:

„Jaką rozpiętość może bezpiecznie pokonać zastosowany legar?”

Wspornik jest punktem podparcia. To legar musi przenieść obciążenie pomiędzy kolejnymi punktami podparcia.

Producenci systemów tarasowych również uzależniają odległość pomiędzy podporami od rodzaju i przekroju legara. Przykładowo Jouplast podaje ogólne zalecenie około 70 cm, zaznaczając jednocześnie, że odległość należy dostosować do gatunku drewna oraz przekroju legara.

Od czego zależy maksymalna odległość pomiędzy wspornikami?

Najważniejsze są cztery czynniki.

1..Materiał legara

Legary tarasowe mogą być wykonane między innymi z:

• drewna iglastego,
• drewna liściastego i egzotycznego,
• aluminium,
• kompozytu,
• tworzyw sztucznych,
• stali.

Materiały te posiadają różną sztywność i różnie zachowują się pod obciążeniem.

Nie oznacza to jednak, że np. legar aluminiowy można zawsze podpierać rzadziej niż drewniany.

Sam materiał nie wystarcza do określenia rozstawu podpór.

Równie ważny, a często nawet ważniejszy, jest przekrój legara.

Porównajmy dwa legary drewniane:

40 × 40 mm

oraz

40 × 70 mm ustawiony na sztorc.

Drugi legar ma aż 70 mm wysokości konstrukcyjnej, dzięki czemu jest znacznie sztywniejszy przy zginaniu.

Dlatego może być podpierany w większych odstępach.

To ważna zasada:

Nie patrzymy tylko na szerokość legara. Kluczowe znaczenie ma jego wysokość w kierunku działania obciążenia.

Dlatego legara 40 × 70 mm nie powinno się bez potrzeby układać „na płasko”. Ustawiony na sztorc wykorzystuje swój przekrój znacznie efektywniej.

W przypadku profili aluminiowych nie wystarczy informacja:

„legar aluminiowy 25 × 40 mm”.

Znaczenie ma również:

• który wymiar znajduje się pionowo,
• grubość ścianek profilu,
• jego geometria,
• występowanie wewnętrznych żeber,
• gatunek stopu aluminium,
• sposób połączenia elementów konstrukcji.

Dlatego dwa legary aluminiowe o takich samych wymiarach zewnętrznych mogą posiadać różną nośność i sztywność.

Dobrym przykładem są kompletne systemy konstrukcyjne. Dla aluminiowego profilu DuoSpan o wysokości 51 mm producent podaje dla zastosowań mieszkaniowych podpory nawet co 900 mm, natomiast przy wyższych obciążeniach komercyjnych zmniejsza odległość do 600 mm. Pokazuje to, że rozstaw podpór jest parametrem całej konstrukcji i przewidywanego obciążenia, a nie samego wspornika.

Ten sam legar może wymagać innego rozstawu wsporników w zależności od sposobu użytkowania tarasu.

Inaczej projektuje się:

• prywatny balkon,
• taras przy domu jednorodzinnym,
• taras restauracyjny,
• przestrzeń hotelową,
• taras publiczny,
• konstrukcję pod ciężkie wyposażenie.

Im większe projektowane obciążenia, tym częściej może być konieczne zmniejszenie odległości pomiędzy podporami.

Dlatego przedstawione poniżej wartości należy traktować jako orientacyjne zalecenia dla typowych tarasów użytkowanych przez ruch pieszy, a nie jako tabelę maksymalnych rozpiętości konstrukcyjnych.

Przykładowy rozstaw wsporników dla różnych rodzajów legarów

Poniższa tabela pokazuje, jak bardzo sposób podparcia może różnić się w zależności od materiału i przekroju legara.

• Hardwood 40 × 40 mm (przekrój kwadratowy)
• Orientacyjny rozstaw wsporników wzdłuż legara: ok. 50–60 cm
• Uwagi: Niski przekrój ogranicza rozpiętość pomimo dobrych właściwości drewna
• Softwood 40 × 70 mm (70 mm pionowo, „na sztorc”)
• Orientacyjny rozstaw wsporników wzdłuż legara: ok. 60–70 cm
• Uwagi: Wysoki przekrój zapewnia znacznie większą sztywność
• Aluminium 25 × 40 mm (zależnie od konstrukcji profilu)
• Orientacyjny rozstaw wsporników wzdłuż legara: ok. 40–60 cm
• Uwagi: Dokładna wartość zależy od wysokości ustawienia, grubości ścianek i geometrii profilu

wspornik – 60 cm – wspornik – 60 cm – wspornik

Najprościej wykonać to w dwóch krokach.

Sprawdź:

• rodzaj legara,
• materiał,
• przekrój,
• wysokość przekroju,
• sposób ustawienia,
• dokumentację producenta,
• przewidywane obciążenie.

Na tej podstawie określasz:

co ile podpierać legar.

Przykład:

60 cm.

Sprawdź instrukcję producenta deski tarasowej.

Na tej podstawie określasz:

co ile ustawiać sąsiednie legary.

Przykład:

40 cm.

Ostateczna siatka wsporników wynosi wtedy:

60 × 40 cm

Dopiero mając oba wymiary można prawidłowo obliczyć liczbę potrzebnych wsporników.

Ile wsporników na m² tarasu wentylowanego? Jak obliczyć ilość wsporników krok po kroku

Gdzie należy zastosować dodatkowe wsporniki?

Niezależnie od standardowego rozstawu konstrukcja może wymagać dodatkowych punktów podparcia.

Dotyczy to między innymi:

• połączeń dwóch legarów,
• zakończeń legarów,
• obrzeży tarasu,
• stopni,
• nietypowych kształtów,
• miejsc koncentracji obciążeń,
• ciężkich elementów wyposażenia,
• zmian kierunku konstrukcji.

Szczególną uwagę należy zwrócić na połączenia dwóch odcinków legara.

Połączenie nie powinno znajdować się przypadkowo w środku dużej rozpiętości pomiędzy wspornikami.

W takich miejscach należy zaprojektować odpowiednie podparcie zgodnie z rozwiązaniem przyjętym dla konkretnej podkonstrukcji. W instrukcjach systemowych również spotyka się wymóg łączenia końców profili bezpośrednio nad podporą.

Czy im więcej wsporników, tym lepiej?

Zmniejszenie rozstawu podpór zwiększa sztywność konstrukcji, ale nie oznacza to, że należy bez potrzeby ustawiać maksymalną możliwą liczbę wsporników.

Prawidłowo zaprojektowana konstrukcja powinna znaleźć równowagę pomiędzy:

• bezpieczeństwem,
• sztywnością,
• zużyciem materiału,
• czasem montażu,
• kosztem całego tarasu.

Jeżeli dany legar wymaga podparcia co 50 cm, ustawianie podpór co 25 cm zazwyczaj nie daje uzasadnionej korzyści ekonomicznej.

Z drugiej strony zwiększenie rozstawu z zalecanych 50 cm do 80 czy 100 cm wyłącznie w celu zmniejszenia liczby wsporników może prowadzić do nadmiernego uginania konstrukcji.

Najczęstszy błąd: jedna wartość dla całego tarasu

Często spotykamy się z założeniem:

„Zrobię wszystko w siatce 50 × 50 cm i będzie dobrze.”

Czasami rzeczywiście taki układ będzie odpowiedni.

Nie powinien jednak być traktowany jako uniwersalna zasada.

Możemy mieć przykładowo:

• legar wymagający podpory co 50 cm,
• deskę wymagającą legarów co 30 cm,

czyli siatkę:

50 × 30 cm.

Możemy również mieć:

• sztywniejszy legar podparty co 70 cm,
• deskę wymagającą legarów co 40 cm,

czyli:

70 × 40 cm.

Oba rozwiązania mogą być prawidłowe.

Nie istnieje jedna uniwersalna odległość pomiędzy wspornikami regulowanymi pod legary.

W typowych konstrukcjach tarasów prywatnych można spotkać rozstawy w zakresie około 40–70 cm, ale prawidłową wartość należy dobrać do zastosowanego legara.

Orientacyjnie można przyjąć:

• hardwood 40 × 40 mm – około 50–60 cm,
• softwood 40 × 70 mm ustawiony na sztorc – około 60–70 cm,
• niski profil aluminiowy 25 × 40 mm – około 40–60 cm, zależnie od geometrii i sposobu ustawienia.

Najważniejsza zasada brzmi:

Rozstaw wsporników wzdłuż legara zależy od legara. Rozstaw pomiędzy legarami zależy od deski.

Są to dwa niezależne parametry i oba trzeba uwzględnić podczas projektowania tarasu.

Tarasy wentylowane – systemy montażowe i technologia dla profesjonalistów

W typowych tarasach prywatnych często stosuje się rozstaw około 40–70 cm. Dokładna wartość zależy jednak od materiału, przekroju, wysokości i sztywności zastosowanego legara oraz od obciążeń tarasu.

Tak. Rozstaw około 50 cm jest często stosowaną, zachowawczą wartością dla wielu niskich podkonstrukcji tarasowych. Nie oznacza to jednak, że 50 cm jest wartością obowiązującą dla każdego legara.

Tak, jeżeli zastosowany legar posiada odpowiednią sztywność i producent lub projekt konstrukcji dopuszcza taką rozpiętość. Niektóre systemy przeznaczone do tarasów z drewna przyjmują około 70 cm jako typowy rozstaw podpór.

Przede wszystkim od materiału legara, jego przekroju, wysokości konstrukcyjnej, geometrii profilu oraz przewidywanych obciążeń.

Tak. Wyższy przekrój ustawiony w prawidłowej orientacji jest zazwyczaj znacznie sztywniejszy od niskiego profilu, dzięki czemu może pozwalać na większe odległości pomiędzy punktami podparcia.

Nie. Typ zastosowanych wsporników nie wyznacza odległości pomiędzy legarami. Maksymalny rozstaw legarów wynika przede wszystkim z wymagań producenta zastosowanych desek tarasowych.

Należy zawsze stosować wartość określoną przez producenta konkretnej deski. W zależności od systemu może to być np. 300, 350 albo 400 mm. W wielu systemach kompozytowych spotykamy maksymalny rozstaw około 400 mm.

Tak – i zazwyczaj jest. Możemy np. podpierać każdy legar wspornikami co 60 cm, podczas gdy sąsiednie legary znajdują się co 40 cm. Otrzymujemy wtedy siatkę podpór 60 × 40 cm.

Często tak. Dobrym przykładem są przebadane systemy aluminiowe, w których producent dopuszcza większy rozstaw podpór dla obciążeń mieszkaniowych i mniejszy dla zastosowań komercyjnych.